Nadia poprawiła przed lustrem w przedpokoju swoje idealnie ułożone loki i wzięła głęboki oddech. Czterdzieści lat. Przekroczony próg. Z kuchni dochodził apetyczny zapach pieczonej wieprzowiny i ziemniaków — jej popisowego dania, tego, które jej mąż Żenia kochał ponad wszystko. W tej samej chwili Żenia był w salonie i nerwowo przestawiał kieliszki do wina.
— Nadiu, oni już są w windzie — zawołał, a w jego głosie brzmiało napięcie człowieka idącego na bitwę. — Trzymaj się. Jestem z tobą.
Dzwonek do drzwi zabrzmiał jak syrena alarmu przeciwlotniczego.
Na progu stała „święta trójca”: jej teściowa, Larisa Iwanowna, w kapeluszu przypominającym gniazdo przestraszonej czapli; jej szwagierka Gala, z miną osoby przekonanej, że świat jest jej winien fortunę; oraz Antoszka, dziesięcioletni „złoty wnuczek”, który już przy wejściu kopnął ulubione zamszowe buty Nadii.
— No to szczęśliwego dnia starzenia się, moja droga! — rzuciła głośno Gala, wpychając się do przedpokoju, nawet nie myśląc o zdjęciu butów. — Wow, dlaczego tu jest tak ciasno? Żenia, nadal nie poszerzyłeś wejścia? Tragiczne.
— Dzień dobry, Galo. Życzę ci tego samego zdrowia — odpowiedziała Nadia z dokładnie takim uśmiechem, jaki rezerwuje się dla kontrolera skarbowego. — Wejdź. Kapcie są po prawej.
— Antoszka nie potrzebuje kapci, ma płaskostopie, to dla niego szkodliwe! — natychmiast odparła Larisa Iwanowna, odciągając chłopca od półki na buty. — Poza tym macie lodowate podłogi. Jestem pewna, że mała Ania chodzi w wełnianych skarpetach, prawda? Gdzie jest moja wnuczka? Znowu się chowa?
Dwunastoletnia Ania wyszła ze swojego pokoju, cicho przyciskając do siebie teczkę z rysunkami.
— Dzień dobry, babciu.
Larisa Iwanowna przesunęła po dziewczynce wzrokiem z całkowitą obojętnością.
— Och, cześć. Schudłaś? Sama skóra i kości. Za to Antosza to prawdziwy siłacz! Galo, pokaż im dyplom, który dostał za jedzenie burgerów na czas!
— Później, mamo — przerwała jej Gala, opadając na kanapę i oglądając świąteczny stół. — Nadiu, co to ma być? Bez kawioru? My podróżujemy, umieramy z głodu. Antosza, nie dotykaj wazonu! A właściwie nie, dotknij. I tak wygląda na tanie szkło.
Nadia wymieniła spojrzenie z mężem. Żenia nic nie powiedział — umowa była umową. Nie psuć święta.
— Proszę, częstujcie się, drodzy goście. Podajemy to, co mamy — powiedziała Nadia, stawiając na stole salaterkę. — Kawior jest w tartaletkach, Galo. Gdybyś patrzyła oczami zamiast chciwością, może byś go zauważyła.
Gala niemal zakrztusiła się z oburzenia, ale szybko się opanowała.
— Och, ktoś tu zrobił się wrażliwy po czterdziestce! A skoro mowa o wieku, mama i ja przyniosłyśmy ci prezent. Ekskluzywny!
Larisa Iwanowna uroczyście postawiła na stole ogromną, zniszczoną torbę z supermarketu.
— Proszę! — oznajmiła dumnie teściowa. — Rodzinna pamiątka. Zachowałam ją na wielką okazję.
Nadia zajrzała do środka. W torbie leżał stary elektryczny samowar, pożółkły od czasu, z odsłoniętymi przewodami i tak zakamieniony, jakby przetrwał całe stulecie. Ten „prezent” pachniał wilgocią i zapomnianym strychem.
— Czyli to jest… vintage? — zapytała Nadia, próbując się nie roześmiać.
— To historia! — powiedziała Larisa Iwanowna surowym tonem, unosząc palec. — Poza tym darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby. Mogłabyś chociaż okazać wdzięczność. Nawet wydałyśmy pieniądze na taksówkę, żeby przywieźć tu tę ciężką rzecz. Żenia, zwrócisz Gali za przejazd, prawda? Ona przechodzi trudny okres. Jej mąż zalega z alimentami.
— Mamo, mąż Gali mieszka z nią w tym samym mieszkaniu. Jakimi alimentami? — w końcu wybuchnął Żenia.
— Psychologicznymi! — warknęła Gala, nakładając sobie na talerz drugą porcję wieprzowiny. — A szczerze mówiąc, bracie, i tak powinieneś pomagać swojej siostrze. I to prowadzi nas do prawdziwego powodu naszej wizyty. Antosza potrzebuje nowego laptopa do szkoły. Takiego do grania. Ten, który kupiłeś Ani w zeszłym roku, byłby idealny. Ona tylko rysuje, nie potrzebuje czegoś tak mocnego. Oddaj go siostrzeńcowi, dobrze?
W pokoju zapadła ciężka cisza. Ania skuliła się na krześle, patrząc z niepokojem na ojca.
— Nie — powiedział stanowczo Żenia.
— Jak to nie? — widelec Larisy Iwanowny głośno upadł na talerz. — Żenia, jesteś egoistą! Ania jest dziewczynką — wyjdzie za mąż, będzie gotować zupę, po co jej komputer? A Antosza to przyszły programista! To, co buduje w Minecrafcie, jest niesamowite!
— Babciu, to mój komputer. Używam go do nauki projektowania graficznego — powiedziała Ania cicho, ale wyraźnie.
— Popatrz, jak ona odzywa się do starszych! — krzyknęła Gala, unosząc ręce. — Nadiu, to twoje wychowanie! Robi się z niej mała żmija! Antosza, kochanie, idź zobacz, jakie ciekawe rzeczy Ania ma w pokoju.
— Siadaj!
Głos Nadii trzasnął w pokoju jak wystrzał. Antoszka, który już zaczął wstawać, natychmiast usiadł z powrotem.
Nadia powoli się podniosła, trzymając kieliszek wina. Jej oczy niebezpiecznie się zwęziły.
— Chciwość zawsze prowadzi do biedy.
— Co dokładnie sugerujesz?! — wrzasnęła Gala, a na jej policzkach pojawiły się czerwone plamy. — Że mój Antosza… że my… Jak śmiesz pouczać nas w dniu swoich urodzin! Mamo, słyszałaś? Ona nas obraża!
W tym momencie rozległ się głośny huk.
Wszyscy się odwrócili.
Antoszka wykorzystał kłótnię dorosłych. Chwycił teczkę Ani leżącą na stole, próbował wyrwać z niej jeden rysunek — i przewrócił sosjerkę pełną gęstego sosu z borówek prosto na teczkę.
— Mój projekt! — krzyknęła Ania, rzucając się do stołu.
Rysunki, które przez trzy miesiące przygotowywała na konkurs, były przemoczone czerwonym, lepkim sosem. Zostały bezpowrotnie zniszczone.
— No właśnie! Przestraszyliście dziecko tymi swoimi bzdurami, aż zaczęły mu się trząść ręce! — natychmiast zaatakowała Larisa Iwanowna. — To tylko bazgroły! Zrobi sobie inne! Ale teraz jesteście winni Antoszy nową koszulę, bo ubrudził się przez wasz obrus!
Ania wybuchnęła płaczem i pobiegła do swojego pokoju. Żenia wstał. Pobladł, a mięśnie jego szczęki drgały.
— Wynocha — powiedział spokojnie.
— Co? — Gala zastygła z kawałkiem mięsa w połowie drogi do ust.
— Wyjdźcie. Cała trójka. Natychmiast.
— Żenia! Wyrzucasz własną matkę za drzwi?! — Larisa Iwanowna przycisnęła rękę do piersi, teatralnie przewracając oczami. — Och, robi mi się słabo! Nadiu, przynieś mi Corvalol!
— Nie mam Corvalolu — odpowiedziała spokojnie Nadia, krzyżując ramiona. — Ale mam doskonałą wiadomość, którą zamierzałam ogłosić przy deserze.
Podeszła do kredensu i wyjęła ładną kopertę.
— Galo, ciągle narzekasz na swoje długi i telefony od komorników, pamiętasz?
Oczy jej szwagierki rozbłysły chciwością.
— No i? Postanowiliście jednak pomóc?
— Rozmawialiśmy o tym z Żenią — powiedziała Nadia, obracając kopertę w dłoniach. — Zamierzaliśmy dać ci dwieście tysięcy. Żebyś spłaciła długi i zostawiła nas w spokoju przynajmniej na pół roku. Żenia nawet wypłacił pieniądze.
Gala pochyliła się tak szybko, że prawie przewróciła sałatkę. Larisa Iwanowna cudownie ozdrowiała i natychmiast się wyprostowała.
— Och, droga Nadiu, widzisz? — zaszczebiotała teściowa. — Krew nie woda! No już, daj, my tylko…
— Ale — przerwała Nadia — widząc ten wspaniały samowar-śmieć… i widząc, jak zniszczyliście pracę mojej córki… a przede wszystkim słysząc, jak żądacie, żeby Ania oddała swój komputer…
Nadia powoli i celowo wsunęła kopertę do sejfu.
— Co ty robisz?! Zwariowałaś?! — wrzasnęła Gala, zrywając się na równe nogi. — To nasze pieniądze!
— Nie, to nie są twoje pieniądze. To cena waszego zachowania — powiedział sucho Żenia, podchodząc do żony i obejmując ją ramieniem. — Jutro zapisujemy Anię do najlepszej szkoły artystycznej w mieście. Prywatnej. Te pieniądze pójdą właśnie tam. A Antosza może grać na tym, co już ma.
— Pożałujesz tego! — syknęła Larisa Iwanowna, chwytając swój kapelusz. — Nigdy więcej nie przekroczę tego progu! Zostaniesz sam! Kogo będziesz miał oprócz rodziny?
— Mając taką rodzinę, po co komu wrogowie? — powiedziała Nadia z uśmiechem. — Zabierz swój samowar. I nie, Galo, nie zapłacę za twoją taksówkę. Krótki spacer dobrze ci zrobi.
Gala chwyciła Antoszkę za rękę. Chłopiec natychmiast zaczął wrzeszczeć, domagając się deseru. Larisa Iwanowna próbowała podnieść ciężki samowar, ale torba się rozerwała i zardzewiały antyk runął jej na stopę z metalicznym łoskotem.
— Ała! Mój Boże! Mordercy! — jęknęła teściowa, podskakując na jednej nodze w stronę drzwi.
— Zamknijcie za sobą drzwi — powiedział chłodno Żenia.
Gdy tylko drzwi trzasnęły za nimi, w mieszkaniu zapadła dźwięczna cisza. Nadia spojrzała na męża. Żenia wypuścił powietrze, a jego ramiona wreszcie opadły.
— Przepraszam, że zepsuli ci urodziny — powiedział poważnie.
— Żartujesz? — Nadia podeszła do niego i pocałowała go w policzek. — To najpiękniejszy prezent, jaki mogłam sobie wymarzyć. Czekałam na tę chwilę dziesięć lat.
Drzwi do pokoju Ani uchyliły się. Dziewczynka wyjrzała, ocierając łzy.
— Mamo, tato… oni poszli?
— Poszli, kochanie. Na dobre — powiedział Żenia z uśmiechem. — Przynieś mi swoje szkice. Mam pomysł. Pojedziemy teraz do sklepu i kupimy ci najlepszy profesjonalny tablet, jaki znajdziemy. Zrobisz projekt od nowa cyfrowo. Zdążymy oddać pracę na konkurs.
Ania pisnęła z radości i rzuciła się ojcu w ramiona.
Nadia patrzyła na nich i poczuła, jak ogarnia ją ciepło. Wieprzowina i ziemniaki stygły na stole, plama sosu rozlewała się na dywanie, a kawałki starego samowara leżały w przedpokoju.
I nagle zrozumiała: to nie był bałagan. To była ostatnia scena sztuki, w której przez lata próbowano wepchnąć ją w rolę łagodnej i wygodnej kobiety. Samowar pękł, dywan jakoś przetrwa, ale jej cierpliwość — nie. Ona już dawno wylądowała w koszu razem ze wszystkimi cudzymi roszczeniami.
Nadia powoli wytarła ręce w kuchenny ręcznik i po raz pierwszy od bardzo dawna nie rzuciła się, by łagodzić niezręczność.
Usiadła, wzięła łyk herbaty i poczuła, że wszystko w niej układa się na swoim miejscu — bez krzyków, bez przeprosin, tylko prosta uczciwość. I było to cudowne.
Tego wieczoru telefon Nadii prawie eksplodował od wiadomości. Gala pisała: „Antoszka płacze, chce tortu! Jesteście potworami!” Nadia bez słowa zablokowała jej numer. Potem zablokowała także numer teściowej.
Nalała sobie kieliszek wina, wzięła kawałek tortu i zamyślona spojrzała przez okno.
Bumerang nie zawsze wraca od razu. Czasem potrzebuje małego popchnięcia, żeby trafić w cel. A dziś trafił prosto w sam środek.