Victoria zmiotła okruszki ze stołu i z cichą satysfakcją rozejrzała się po maleńkiej kuchni. W ciasnym jednopokojowym mieszkaniu liczył się każdy metr kwadratowy, ale ona miała dar sprawiania, że nawet najskromniejsze miejsce stawało się ciepłe i przytulne. Jasne zasłony, świeże kwiaty na parapecie, starannie poukładane naczynia — wszystko to nadawało wynajmowanemu mieszkaniu wygląd prawdziwego domu.
— Vika, wróciłem! — zawołał głos z korytarza.
— W kuchni! — odpowiedziała dwudziestosześcioletnia kobieta, nalewając herbatę do dwóch filiżanek.
Do pokoju wszedł Alexey — wysoki, przystojny dwudziestoośmioletni mężczyzna o łagodnym charakterze i dobrych oczach. Pracował jako kierownik w małej firmie i zarabiał skromnie, ale wystarczało im to na życie.
— Jak minął ci dzień? — zapytał, całując żonę w policzek.
— Dobrze. Cały dzień sprzątałam. Chciałam, żeby było ładnie, zanim wrócisz.
— Dziękuję, kochanie. Zawsze tak bardzo się o wszystko starasz.
Victoria uśmiechnęła się. Alexey potrafił docenić to, co robiła, a to wiele dla niej znaczyło. Pracowała jako sprzedawczyni w sklepie odzieżowym i nie zarabiała dużo, ale razem udawało im się radzić sobie z wydatkami.
Jedynym cieniem, który wisiał nad ich małym domowym szczęściem, była jej teściowa. Marina Siergiejewna, pięćdziesięciodwuletnia kobieta o silnym charakterze i ostrym języku, nigdy nie przepuszczała okazji, by pouczać swoją synową.
— Victorio, moja droga — mówiła Marina Siergiejewna podczas kolejnej wizyty — spójrz tylko, w jakich okropnych warunkach żyje mój syn. Maleńkie mieszkanie na obrzeżach, stare meble…
— Marino Siergiejewno, dopiero zaczynamy — odpowiadała Victoria defensywnie. — Zaoszczędzimy i kupimy coś lepszego.
— Zaoszczędzicie? — burczała teściowa z pogardą. — Z twojej pensji sprzedawczyni? Alyosha zasługuje na więcej.
— A czy Alexey też nie powinien utrzymywać rodziny? — pytała nieśmiało Victoria.
— Mężczyzna pracuje i przynosi pieniądze do domu. Kobieta ma tworzyć komfort — pouczała Marina Siergiejewna. — A ty najwyraźniej nie potrafisz być prawdziwą żoną.
Takie rozmowy powtarzały się bez końca. Victoria czuła się winna, choć wiedziała, że zarzuty były niesprawiedliwe. Alexey również nie miał własnego mieszkania, a jego praca wcale nie była bardziej imponująca. Ale w oczach matki jej syn pozostawał idealny, a wszystkie problemy w taki czy inny sposób były winą Victorii.
Najbardziej bolało ją to, że mąż nigdy nie bronił jej przed atakami swojej matki. Gdy byli sami, Alexey ją pocieszał i mówił miłe słowa. Ale w obecności Mariny Siergiejewny zawsze wybierał milczenie.
— Dlaczego nigdy mnie nie bronisz? — płakała Victoria wieczorami.
— Po co tworzyć dodatkowe konflikty? — odpowiadał mąż. — Mama niedługo się uspokoi.
Ale Marina Siergiejewna się nie uspokajała. Wręcz przeciwnie, czując, że nie ponosi żadnych konsekwencji, z każdym kolejnym wyrzutem stawała się coraz bardziej agresywna.
Życie całkowicie zmieniło się półtora roku po ślubie. Ciotka Victorii nagle zmarła i zostawiła jej dwupokojowe mieszkanie w dobrej dzielnicy.
— Nie mogę w to uwierzyć! — zawołała Victoria, patrząc na dokumenty dotyczące nieruchomości. — Całe pięćdziesiąt metrów kwadratowych!
Mieszkanie było jasne i przestronne. Duży salon z ogromnymi oknami, osobna sypialnia, duża kuchnia. Po ich małym wynajmowanym lokum było jak pałac.
— Vika, zasługujesz na to szczęście — powiedział Alexey, obejmując ją ramionami. — Teraz wreszcie będziemy mieli prawdziwy dom.
Młoda para z radością wprowadziła się do nowego mieszkania. Victoria zajęła się organizowaniem wszystkiego, kupowaniem mebli, wybieraniem zasłon i upiększaniem przestrzeni. Po raz pierwszy w życiu poczuła się naprawdę panią własnego domu.
Marina Siergiejewna nie trzymała się z daleka zbyt długo. Już tydzień później pojawiła się u ich drzwi z tortem i kwiatami.
— Alyosha, jaki luksus! — zawołała, przechodząc przez mieszkanie. — Wreszcie mój syn żyje tak, jak na to zasługuje!
— Mamo, to mieszkanie Viki — przypomniał jej łagodnie Alexey. — Odziedziczyła je po swojej ciotce.
— Oczywiście, oczywiście — przytaknęła Marina Siergiejewna. — Ale teraz jesteście rodziną, więc dom należy do was obojga.
Victorię przeszedł chłód. Coś w tonie teściowej ją zaniepokoiło.
Podczas obiadu Marina Siergiejewna w końcu poruszyła temat.
— Victorio, moja droga, musisz natychmiast przepisać mieszkanie na was oboje. Połowa powinna należeć do Alyoshy.
— Dlaczego? — zapytała Victoria, zaskoczona. — To mój spadek.
— Ale Alyosha jest twoim mężem! — wykrzyknęła teściowa. — Mężczyzna powinien być właścicielem we własnym domu!
— Marino Siergiejewno, to mieszkanie zostało mi zapisane w testamencie. To moja osobista własność.
— Osobista? — oburzyła się Marina Siergiejewna. — Zamężna kobieta nie może mieć nic osobistego! Wszystko powinno należeć do rodziny!
— Ale zgodnie z prawem…
— Prawo to jedno, a rodzinna sprawiedliwość to drugie! — przerwała jej teściowa.
Victoria stanowczo pokręciła głową.
— Nie oddam nikomu udziału w tym mieszkaniu. Ono należy do mnie.
Twarz Mariny Siergiejewny wykrzywiła się ze złości.
— Widzisz, Alyosha? Twoja żona cię nie szanuje! Dla niej własność jest ważniejsza niż mąż!
Ku przerażeniu Victorii, Alexey skinął głową.
— Mama ma rację. Ja też chcę być właścicielem.
— Dobrze — powiedziała Vika po chwili przerwy. — Mogę cię tu oficjalnie zameldować. Ale nie dam ci udziału.
— Zameldować? — parsknęła Marina Siergiejewna. — Jak lokatora?
Alexey zacisnął usta, pełen urazy.
— Vika, upokarzasz mnie.
— Nie upokarzam cię. Chronię to, co prawnie należy do mnie — odpowiedziała stanowczo jego żona.
Po tej rozmowie atmosfera w rodzinie się zmieniła. Alexey stał się chłodny i zamknięty w sobie, wyraźnie zraniony. Marina Siergiejewna przestała ich odwiedzać.
Victoria dręczyła się wątpliwościami, zastanawiając się, czy postąpiła właściwie. Ale nadal nie miała zamiaru oddawać połowy mieszkania. Dom był jej jedyną gwarancją bezpieczeństwa.
Dwa tygodnie później teściowa pojawiła się ponownie. Tym razem Marina Siergiejewna była celowo ciepła i łagodna.
— Vikusiu, jak się masz, moja droga? — zapytała miękko, siadając na kanapie.
— Dobrze — odpowiedziała Victoria ostrożnie.
— Przyniosłam herbatę — indyjską. Podobno jest pyszna.
Kobiety siedziały w kuchni, pijąc aromatyczną herbatę. Marina Siergiejewna mówiła o codziennym życiu, pytała o pracę i była niezwykle miła.
— A tak przy okazji — wspomniała niedbale — zbliżają się moje urodziny.
— Wszystkiego najlepszego z wyprzedzeniem — odpowiedziała uprzejmie Victoria. — Gdzie planuje pani świętować?
— Właśnie o tym chciałam z tobą porozmawiać — oświadczyła teściowa, nagle ożywiona.
Coś ścisnęło się w Victorii. Ten ton nigdy nie zwiastował niczego dobrego.
— Twoje mieszkanie jest przestronne, więc przyjęcie urodzinowe odbędzie się tutaj. Żadnych dyskusji — oznajmiła teściowa, jakby wszystko było już ustalone.
Victoria omal nie zakrztusiła się herbatą.
— Jak to tutaj?
— Czego tu nie rozumiesz? — odpowiedziała Marina Siergiejewna, zaskoczona. — Przyjdą goście, porządnie poświętujemy. Po co wydawać pieniądze na restaurację, skoro jest takie piękne mieszkanie?
— Marino Siergiejewno, czy chociaż mnie pani zapytała?
— A dlaczego miałabym pytać? — wzruszyła ramionami teściowa. — Jesteś synową. Twoim obowiązkiem jest pomagać rodzinie.
— Ile osób zamierza pani zaprosić? — zapytała słabo Victoria.
— Piętnaście, może dwadzieścia. Krewnych, kolegów, sąsiadów. Rozumiesz, trzeba to uczcić jak należy.
Victoria wyobraziła sobie tłum obcych ludzi w swoim mieszkaniu i zadrżała.
— A kto ma gotować? I sprzątać potem?
— Ty, oczywiście — odpowiedziała Marina Siergiejewna, jakby to było oczywiste. — Gospodyni domu powinna zająć się gośćmi.
— I ja mam też kupić jedzenie?
— Oczywiście! Jesteś przecież dobrą synową, prawda? — powiedziała Marina Siergiejewna z promiennym uśmiechem. — Zresztą, skoro nie chcesz oddać mężowi połowy mieszkania, możesz przynajmniej w ten sposób pomóc rodzinie.
Victoria poczuła, jak wzbiera w niej oburzenie. A więc to była zemsta za odmowę podzielenia się własnością.
— A jeśli powiem nie? — zapytała spokojnie młoda kobieta.
— Dlaczego miałabyś sprzeciwiać się rodzinnej uroczystości? — spytała teściowa z niedowierzaniem.
— Nie chcę, żeby w moim mieszkaniu zebrał się tłum obcych ludzi.
Twarz Mariny Siergiejewny pociemniała.
— Obcych? To moja rodzina i moi przyjaciele!
— Dla mnie to obcy ludzie — powtórzyła Victoria uparcie.
— Jak śmiesz! — wybuchła teściowa. — Po wszystkim, co dla ciebie zrobiliśmy!
— Co dokładnie zrobiliście?
— Przyjęliśmy cię do rodziny! Daliśmy ci Alyoshę za męża! A ty odwdzięczasz się nam niewdzięcznością…
Victoria przypomniała sobie wcześniejsze rodzinne spotkania, na których krewni męża nigdy nie przepuszczali okazji, by ją upokorzyć. A teraz chcieli urządzić ten sam spektakl w jej własnym mieszkaniu.
— Marino Siergiejewno, jestem przeciwna organizowaniu przyjęcia w moim mieszkaniu — powiedziała stanowczo.
— Co takiego? — Teściowa nie wierzyła własnym uszom.
— Nie będę tolerować kpin i upokorzeń w swoim domu.
— Jakich kpin? Jesteśmy rodziną!
— Rodziną, która mnie nie szanuje i nie docenia.
Marina Siergiejewna gwałtownie wstała.
— Stałaś się zupełnie bezczelna! Odkąd masz to mieszkanie, zapomniałaś, gdzie twoje miejsce!
W tym momencie Alexey wrócił z pracy. Słysząc krzyki, wbiegł do kuchni.
— Co się stało? — zapytał z niepokojem.
— Twoja żona nie pozwala mi świętować tutaj urodzin! — poskarżyła się matka.
— Co znaczy nie pozwala? — zapytał Alexey, zdezorientowany.
— Nie chce przyjmować gości w swoim cennym mieszkaniu! Mówi, że to obcy ludzie!
Alexey odwrócił się do żony.
— Vika, mama jest rodziną. Nie możesz tak postępować.
— Dlaczego nie? — odparła Victoria. — To moje mieszkanie. To moja decyzja.
— Prawdziwa, kochająca żona zawsze wspiera rodzinę męża — powiedziała Marina Siergiejewna moralizatorskim tonem. — I przepisuje połowę swojego majątku na męża — dodała, rzucając Victorii znaczące spojrzenie.
— Zgadzasz się, synu? — zapytała Alexeya.
Przez chwilę milczał, po czym powoli skinął głową.
— Mama ma rację, Vika. Rodzina powinna być najważniejsza.
To skinienie głową było dla Victorii kroplą, która przelała czarę. W tej chwili zrozumiała, że w oczach męża zdanie matki liczy się bardziej niż uczucia żony.
— Skoro jestem tak okropną żoną — powiedziała Victoria chłodno — to Alexey może odejść i znaleźć sobie idealną kobietę.
— Co ty mówisz? — zapytał mąż, oszołomiony.
— Dokładnie to, co myślę. Znajdź sobie kobietę, która odda ci połowę swojego majątku i będzie zajmować się twoją matką.
— Vika, nie unoś się — powiedział Alexey, próbując ją uspokoić. — Porozmawiajmy spokojnie.
— Nie ma o czym rozmawiać — przerwała mu. — Dokonałeś wyboru. Wybrałeś matkę. Teraz żyj z tym wyborem.
Victoria podeszła do drzwi wejściowych i szeroko je otworzyła.
— Wynoście się z mojego mieszkania. Oboje.
— Oszalałaś? — krzyknęła Marina Siergiejewna. — Alyosha, naprawdę pozwolisz swojej żonie traktować nas w ten sposób?
Alexey spojrzał na żonę, zdezorientowany.
— Vika, pomyśl, co robisz. Jesteśmy rodziną…
— Nie jesteście moją rodziną. Moja rodzina mnie kocha i szanuje.
— Ale ja cię kocham! — zawołał Alexey.
— Jeśli mnie kochasz, powiedz swojej matce, że przyjęcie urodzinowe odbędzie się gdzie indziej.
Stał w bolesnym milczeniu, przenosząc wzrok z żony na matkę.
— Właśnie — powiedziała Victoria ze smutnym uśmiechem. — Nie potrafisz wybrać między żoną a matką.
— On nie powinien musieć wybierać! — wtrąciła Marina Siergiejewna. — Matka to świętość!
— A żona jest jednorazowa — powiedziała Victoria, kiwając głową. — Rozumiem.
— Jeśli nie akceptujesz naszej rodziny, to my też nie potrzebujemy takiej synowej! — syknęła teściowa.
— Doskonale. W takim razie żegnajcie.
Alexey spróbował podejść bliżej.
— Vika, zaczekaj. Porozmawiajmy.
— Nie ma już o czym mówić — odpowiedziała Victoria, kręcąc głową. — Twoje milczenie powiedziało więcej niż tysiąc słów.
— Ale dokąd mam pójść?
— Do swojej matki. Wy dwoje najwyraźniej macie taką ciepłą więź.
Marina Siergiejewna chwyciła syna za ramię.
— Alyosha, chodź. Widać, że nie jesteśmy tu mile widziani.
— Tak, idźcie, wychodźcie — powiedziała Victoria. — Nie chcę widzieć ludzi, którzy mnie nie szanują.
Matka i syn ruszyli do wyjścia. Przy drzwiach Alexey odwrócił się.
— Kiedy się uspokoisz, porozmawiamy.
Drzwi trzasnęły, zostawiając Victorię samą w przestronnym mieszkaniu.
Po raz pierwszy od dawna nie było oskarżeń, skarg ani żądań oddania majątku. Nikt nie próbował narzucać jej swojej woli.
Victoria podeszła do okna i spojrzała na zewnątrz. Gdzieś tam jej mąż prawdopodobnie opowiadał matce, jaką okropną ma żonę. A może już planowali, jak zmusić upartą synową do uległości.
Ale Victoria nie zamierzała już ustępować. Mieszkanie pozostanie jej własnością, a swoje życie będzie prowadzić według własnych zasad.
Oczywiście rozwód był bolesną decyzją. Ale lepiej było żyć samotnie niż w ciągłym napięciu i upokorzeniu.
W mieszkaniu panowała teraz cisza — nie przytłaczająca, lecz spokojna. Po raz pierwszy Victoria poczuła się naprawdę panią swojego domu i swojego losu.
Jutro zacznie się nowe życie. Może trudne, ale uczciwe. Życie bez kompromisów, które zdradzałyby jej sumienie lub godność.
Zadzwonił telefon. To był Alexey.
Victoria spojrzała na ekran i odrzuciła połączenie. Nie było już o czym rozmawiać. Decyzja została podjęta i nie miała zostać cofnięta.
Dwie godziny później rozległ się dzwonek do drzwi. Na ekranie domofonu Victoria zobaczyła Marinę Siergiejewnę.
— Victoria, otwórz drzwi! — krzyczała teściowa. — Przestań zachowywać się jak dziecko!
Victoria wyłączyła domofon i zaciągnęła zasłony. Niech krzyczy. To nie był już jej problem.
O północy w mieszkaniu wreszcie zapanował długo wyczekiwany spokój. Victoria położyła się do łóżka, czując dziwną ulgę. Po raz pierwszy od lat małżeństwa nikt nie mógł zmusić jej do zrobienia czegoś wbrew jej woli.
Od teraz mieszkanie było jej twierdzą. I nikt już nigdy nie będzie miał prawa przekraczać jej granic.