Połóż swoje klucze na stole. Nie masz już nic do roboty w moim mieszkaniu — powiedziała panna młoda.
Obudziła się w sobotę z przyjemnym uczuciem oczekiwania. Tego wieczoru miała przyjść cała rodzina, aby omówić ostatnie szczegóły ślubu zaplanowanego na październik. Do uroczystości zostawał nieco ponad miesiąc, a każdy dzień przynosił nowe troski i sprawy do załatwienia.
Dziewczyna chodziła po mieszkaniu, spoglądając na znajome ściany.
To dwupokojowe mieszkanie w centrum miasta otrzymała od babci dwa lata wcześniej.
Babcia Klaudia zostawiła Janie to, co miała najcenniejsze — to mieszkanie, w którym Jana spędziła najpiękniejsze lata swojego dzieciństwa.
Stały tu stare meble, których Jana nie miała odwagi wymienić. Każdy zakątek przechowywał wspomnienie ukochanej osoby.
Jana poznała Jegora półtora roku temu na urodzinach wspólnej znajomej, Swietki.
Wysoki chłopak o otwartym uśmiechu sam pierwszy podszedł się przedstawić i rozmawiali przez cały wieczór. Potem był spacer, film, kawa.
Jegor wydawał się taki godny zaufania, taki porządny.
Cztery miesiące później wprowadził się do Jany — mówił, że głupotą byłoby wynajmować pokój w mieszkaniu dzielonym z innymi, skoro jego ukochana dziewczyna ma własne mieszkanie.
— Jana, o czym myślisz? — Jegor wyszedł z łazienki, wycierając mokre włosy ręcznikiem.
— Tak, przypomniałam sobie, jak się poznaliśmy — uśmiechnęła się dziewczyna.
— Twoi przychodzą dziś o siódmej?
— Tak. Mama powiedziała, że przyniesie przykładowe zaproszenia. Chcę pokazać ci kilka opcji.
Maria Pietrowna, matka Jegora, w ostatnich miesiącach dosłownie mieszkała w ich mieszkaniu.
Przychodziła pod pretekstem pomocy w przygotowaniach do ślubu i potrafiła zostać na cały dzień.
Chodziła po pokojach, oceniała meble, kręciła głową, oglądała tapety.
— Tutaj trzeba by podkleić — powiedziała Maria Pietrowna, przesuwając dłonią po ścianie w korytarzu. — Widzisz? A linoleum w kuchni też już czas wymienić. Ile ono ma lat?
— Nie wiem, było tu jeszcze wtedy, kiedy babcia mnie niańczyła — odpowiedziała Jana, lekko poirytowana.
— No właśnie. Stare. Jegor, kiedy się ożenisz, zrobisz porządny remont. Ładne mieszkanie, w centrum. Można tu mieszkać.
Jana tłumaczyła sobie te uwagi matczyną troską. W końcu Maria Pietrowna naprawdę pomagała — przy wyborze restauracji, rozmowach z florystami, a nawet przy wyborze sukni.
Rodzina Jegora przyjęła Janę ciepło. Ojciec, Nikołaj Siergiejewicz, zawsze kiwał głową z aprobatą, gdy ją widział, a siostra Jegora, Anastazja, nieustannie zachwycała się gustem Jany.
— Tak pięknie urządziłaś mieszkanie! — powiedziała Anastazja podczas jednej z wizyt. — Mój mąż i ja mamy dom na obrzeżach, a u ciebie takie sufity! I jaka dzielnica!
Jana cieszyła się, że wchodzi do dużej rodziny. Jej rodzice mieszkali w innym mieście, widywali się rzadko, a ona od dawna marzyła o takich ciepłych rodzinnych spotkaniach.
Jegor oświadczył się dokładnie rok wcześniej. Zabrał Janę do tej samej restauracji, w której byli na pierwszej randce, uklęknął na jedno kolano i wyjął pudełeczko z pierścionkiem.
Kontynuuj historię tutaj.
Jana obudziła się w sobotę z przyjemnym uczuciem oczekiwania. Tego wieczoru miała przyjść cała rodzina Jegora, aby omówić ostatnie szczegóły ślubu. Ceremonia była zaplanowana na październik, za nieco ponad miesiąc, a każdy dzień przynosił nowe zadania i zmartwienia.
Przechodziła przez mieszkanie, rzucając okiem na znajome ściany. To dwupokojowe mieszkanie w centrum miasta odziedziczyła po babci dwa lata wcześniej. Babcia Klaudia zostawiła Janie najcenniejszą rzecz, jaką miała — mieszkanie, w którym Jana spędziła najpiękniejsze lata swojego dzieciństwa. Stare meble nadal tu stały, a Jana nigdy nie potrafiła się zdobyć na to, by je wymienić. Każdy zakątek przechowywał wspomnienie ukochanej osoby.
Jana poznała Jegora półtora roku wcześniej na urodzinach wspólnej przyjaciółki, Swietki. Wysoki chłopak o otwartym uśmiechu sam pierwszy się przedstawił i rozmawiali przez cały wieczór. Potem przyszły spacery, filmy, kawiarnie. Jegor wydawał się taki godny zaufania, taki porządny. Cztery miesiące później wprowadził się do Jany — mówił, że głupotą jest wynajmować pokój w akademiku, skoro kobieta, którą kocha, ma już mieszkanie.
— Jana, o czym marzysz? — Jegor wyszedł z łazienki, wycierając mokre włosy ręcznikiem.
Zgodziła się wtedy bez wahania. W tamtym czasie naprawdę wydawało jej się, że znalazła swoją drugą połówkę.
— Och, nic takiego, po prostu przypomniałam sobie nasze spotkanie — uśmiechnęła się Jana. — Twoja rodzina przychodzi dziś o siódmej, prawda?
— Tak. Mama powiedziała, że przyniesie próbki zaproszeń. Chce pokazać ci kilka opcji.
Maria Pietrowna, matka Jegora, od kilku miesięcy praktycznie mieszkała w ich mieszkaniu. Przychodziła pod pretekstem pomocy przy przygotowaniach do ślubu i potrafiła zostać na cały dzień. Przechodziła z pokoju do pokoju, krytycznym wzrokiem oglądając meble i kręcąc głową na widok tapet.
— Naprawdę trzeba by to odnowić — mówiła Maria Pietrowna, przesuwając dłonią wzdłuż ściany w korytarzu. — Widzisz? I linoleum w kuchni też najwyższy czas wymienić. Ile ono ma lat?
— Nie wiem, to moja babcia je położyła — odpowiadała Jana, czując lekkie rozdrażnienie.
— No właśnie. Jest stare. Jegor, kiedy już się ożenisz, zrobisz prawdziwy remont. Samo mieszkanie jest dobre, w samym centrum. Idealnie nadaje się do życia.
Jana odbierała te uwagi jako przejaw matczynej troski. W końcu Maria Pietrowna naprawdę pomagała: wybrała restaurację, negocjowała z florystami, a nawet pomogła wybrać suknię. Rodzina Jegora przyjęła Janę ciepło. Jego ojciec, Nikołaj Siergiejewicz, zawsze kiwał z aprobatą głową, gdy ją widział, a siostra Jegora, Anastazja, stale podziwiała gust Jany.
— Tak pięknie urządziłaś mieszkanie! — zachwycała się Anastazja podczas wizyt. — Mój mąż i ja mieszkamy w małej chruszczowce na przedmieściach, a spójrz tylko na twoje sufity! I ta dzielnica!
Jana była szczęśliwa, że stała się częścią dużej rodziny. Jej własni rodzice mieszkali w innym mieście i widywali się rzadko, dlatego od dawna marzyła o takich ciepłych rodzinnych spotkaniach.
Jegor oświadczył jej się dokładnie rok wcześniej. Zabrał Janę do tej samej restauracji, w której byli na pierwszej randce, uklęknął na jedno kolano i wyjął małe pudełeczko z pierścionkiem.
— Jana, wyjdziesz za mnie?
Powiedziała „tak” bez najmniejszego wahania. Naprawdę wierzyła, że znalazła swoją drugą połówkę.
Tego wieczoru Jana nakryła do stołu. Kupiła owoce i ser, pokroiła trochę kiełbasy i nastawiła czajnik. Maria Pietrowna obiecała przynieść tort. O siódmej rozległ się dzwonek do drzwi.
— Dobry wieczór, Janeczko! — Maria Pietrowna weszła do mieszkania z dużym pudełkiem, a za nią Nikołaj Siergiejewicz i Anastazja.
— Dzień dobry, proszę wejść — powiedziała Jana, biorąc ich płaszcze i wieszając je w przedpokoju.
Wszyscy usiedli w salonie. Maria Pietrowna wyjęła teczkę z próbkami zaproszeń i rozłożyła je na stole.
— Spójrz, Jano. Podobają mi się te, ze złotym tłoczeniem. Wyglądają drogo.
— Są ładne — przyznała Jana. — Te z kwiatami też nie są złe.
— Kwiaty są zbyt zwyczajne — wtrąciła Maria Pietrowna. — Złoto to status. Goście od razu zrozumieją, że to poważny ślub, i prezenty będą odpowiednie.
Jegor usiadł obok matki, w milczeniu przeglądając próbki. Nikołaj Siergiejewicz oglądał regał z książkami, a Anastazja przewijała coś w telefonie.
— Dobrze, pójdę podgrzać herbatę — powiedziała Jana, wstając i kierując się do kuchni.
Napełniła czajnik i włączyła kuchenkę. W mieszkaniu było cicho, słychać było tylko przytłumione głosy dobiegające z salonu. Jana wzięła tacę, ustawiła filiżanki i wyjęła cukiernicę. Potem weszła do korytarza — i zastygła przed drzwiami salonu.
— Jegor, ty mnie słuchasz? — Głos Marii Pietrowny brzmiał surowo i natarczywie. — Po ślubie musisz przekonać Janę, żeby przepisała mieszkanie na ciebie.
Jana oparła plecy o ścianę. Serce jakby spadło jej na samo dno piersi.
— Mamo, dlaczego miałbym… — Głos Jegora był niepewny, cichy.
— Dlaczego? — przerwała mu Maria Pietrowna. — A jeśli się rozwiedziecie? I co wtedy? Zostaniesz z niczym. Mieszkanie musi być na twoje nazwisko. Tak będzie bezpieczniej.
— Maria ma rację — dodał Nikołaj Siergiejewicz. — Dokumenty są ważne. Nigdy nie wiadomo, co może się wydarzyć w życiu.
Jana ścisnęła uchwyt tacy tak mocno, że pobielały jej knykcie. Nogi odmawiały jej posłuszeństwa, ale zmusiła się, by stać nieruchomo i słuchać dalej.
— Poza tym — dodała Anastazja, a w jej głosie wyraźnie słychać było kpinę — mieszkanie w centrum to prawdziwa fortuna. Głupotą byłoby przegapić taką okazję. Janka wygląda na dość prostoduszną — przepisze je, jeśli ładnie ją poprosisz.
Maria Pietrowna wydała z siebie cichy pomruk aprobaty.
— Właśnie. Jegor, bądź dla niej po prostu łagodniejszy, dopóki papiery nie będą gotowe. Bardziej czuły. Bardziej cierpliwy. A potem będziesz mógł spokojnie się z nią rozwieść. Znajdziemy ci prawdziwą żonę z porządnej rodziny, a nie jakąś dziewczynę, która ma tylko mieszkanie po babci.
Jana zamknęła oczy. Wszystko stało się niewyraźne. Żyła z tym mężczyzną, planowała z nim przyszłość, marzyła o rodzinie. A okazało się, że chodziło wyłącznie o metry kwadratowe. O przedstawienie. Dobrze wyreżyserowaną sztukę.
— Dobrze — westchnął Jegor. — Spróbuję…
To wszystko. Zgodził się. Przez cały czas milczał, a potem się zgodził.
Jana głęboko wciągnęła powietrze i powoli je wypuściła. Ręce jej drżały; omal nie upuściła tacy. Postawiła ją na stoliku w korytarzu i stała tam jeszcze przez dwie minuty, zbierając siły. Fala gniewu podniosła się w niej gwałtownie, ale zmusiła się do spokoju. Musiała się opanować. Nie mogła stracić kontroli.
Jana pchnęła drzwi salonu i weszła do środka. Rozmowa urwała się natychmiast. Maria Pietrowna odwróciła się ku drzwiom i posłała jej napięty uśmiech.
— Och, Janeczko! A herbata?
Jana w milczeniu spojrzała na Jegora. Opuścił wzrok, gniotąc w dłoniach jedną z próbek zaproszeń. Anastazja wpatrywała się w telefon, udając, że nic się nie wydarzyło. Nikołaj Siergiejewicz chrząknął i odwrócił się do okna.
— Słyszałam waszą rozmowę — powiedziała Jana spokojnym, opanowanym głosem. — Każde słowo. Od początku do końca.
Twarz Marii Pietrowny zastygła. Anastazja pobladła i znieruchomiała. Nikołaj Siergiejewicz gwałtownie się odwrócił, otworzył usta, ale nic nie powiedział.
— Jano, posłuchaj… — zaczął Jegor, podnosząc się z kanapy.
— Nie, to ty teraz posłuchasz — przerwała mu Jana. Podeszła do stołu, zdjęła pierścionek zaręczynowy i położyła go przed Jegorem. — Ślubu nie będzie. Proszę was wszystkich, żebyście natychmiast opuścili moje mieszkanie.
— Zwariowałaś? — wybuchła Maria Pietrowna. — Żartowaliśmy! Prawda, Jegor? Powiedz jej! To był tylko taki test odporności na stres i uczuć.
— Jano, uspokój się, porozmawiajmy… — Jegor wyciągnął do niej rękę, ale cofnęła się.
— Porozmawiajmy? — Jana zaśmiała się gorzko. — O czym chcesz rozmawiać? O tym, jak zamierzałeś ukraść mi mieszkanie? Czy o tym, że twoja mamusia już znalazła ci inną żonę z porządnej rodziny?
— Nie to mieliśmy na myśli! — Anastazja gwałtownie zerwała się z krzesła. — Źle zrozumiałaś!
— Naprawdę? — Jana odwróciła się do siostry Jegora. — To jak mam rozumieć zdanie: „Głupotą byłoby przegapić taką okazję”? Wyjaśnij mi.
Anastazja otworzyła usta, ale nie powiedziała ani słowa.
— Dość — powiedziała Jana, wskazując na drzwi. — Wynocha. Natychmiast.
Maria Pietrowna gwałtownie wstała i chwyciła torebkę.
— No to zostań sobie sama! Myślisz, że takich kandydatów znajdziesz na każdym rogu?
— Takich kandydatów nie potrzebuję — odpowiedziała chłodno Jana. — Wyjdziecie sami czy mam zadzwonić na policję?
Nikołaj Siergiejewicz jako pierwszy ruszył do wyjścia. Anastazja poszła za nim. Na progu Maria Pietrowna zatrzymała się i odwróciła.
— Będziesz tego żałować. Nikt nie chce twojego małego mieszkanka. I ciebie też nikt nie chce.
— Do widzenia — powiedziała Jana, szeroko otwierając drzwi.
Rodzina Jegora wyszła na klatkę schodową. Jegor został. Stał na środku salonu, patrząc na Janę z zagubieniem.
— Jano, proszę, porozmawiajmy…
— Nie ma o czym rozmawiać.
Jana poszła do sypialni, wyjęła z szafy dużą torbę i zaczęła pakować rzeczy Jegora — dżinsy, koszulki, bluzy.
— Co ty robisz? — Jegor poszedł za nią.
— Pakuję twoje rzeczy. Wyprowadzasz się.
— Jano, poczekaj! Ja cię kocham! Naprawdę! Moja matka po prostu… ona już taka jest, wiesz! Zawsze wtrąca się w nie swoje sprawy!
— To dlaczego nie powiedziałeś jej, że się myli? — zapytała Jana, odwracając się do niego z ramionami skrzyżowanymi na piersi. — Dlaczego milczałeś? Dlaczego zgodziłeś się spróbować?
— Nie zgodziłem się! — zaprotestował Jegor. — Po prostu nie chciałem kłócić się z matką!
— Ale kłócić się ze mną ci nie przeszkadza, prawda?
— Jano, proszę, zrozum…
— Rozumiem wszystko — powiedziała Jana, odwracając się z powrotem do torby, wrzucając do niej ostatnią bluzę i zapinając ją. — Jesteś słabym człowiekiem. Nie potrafisz sprzeciwić się własnej matce. I byłeś gotów mnie zdradzić, byle ją zadowolić.
— To nieprawda!
— Właśnie tak jest. Weź torbę i wyjdź.
— Nie mam dokąd iść! — Jegor złapał się za głowę. — Jest już późno, na dworze noc!
— To nie mój problem — odpowiedziała obojętnie Jana. — Twoi rodzice mają mieszkanie. Idź do nich.
— Jano, wystarczy! — Jegor próbował ją objąć, ale gwałtownie się wyrwała.
— Nie dotykaj mnie. I oddaj mi klucze.
— Jakie klucze?
— Klucze do mojego mieszkania. Te, które dałam ci, kiedy się wprowadziłeś.
— Mówisz poważnie?
Jana wyciągnęła rękę.
— Połóż klucze na stole. Nie masz już nic do roboty w moim mieszkaniu.
Jegor pociemniał na twarzy. Sięgnął do kieszeni dżinsów, wyjął pęk kluczy i rzucił go na stolik kawowy.
— Będziesz tego żałować! — krzyknął. — Skończysz sama w tym swoim obskurnym mieszkaniu!
— Wynocha — powiedziała Jana, podnosząc torbę i podając mu ją.
Jegor złapał torbę, odwrócił się i wyszedł wściekły, z całej siły trzaskając za sobą drzwiami.
Jana podeszła do drzwi, zamknęła je na klucz i założyła łańcuch. Oparła czoło o zimne drewno i zamknęła oczy.
Cisza. Mieszkanie było spokojne i puste.
Jana wróciła do salonu i opadła na kanapę. Pierścionek leżał na stole obok próbek zaproszeń, które już nigdy miały nie zostać wykorzystane. Wzięła pierścionek i obracała go w dłoniach. Piękny. Drogi. Kłamstwo.
Łzy podeszły jej do gardła i tym razem ich nie powstrzymała. Płakała w ciszy, bezgłośnie — z bólu, z żalu, z ulgi. Półtora roku jej życia właśnie zostało przekreślone. Jej plany runęły. Ślub został odwołany. Ale uratowała samą siebie. Swoją godność. I mieszkanie babci, które znaczyło dla niej więcej niż jakikolwiek mężczyzna.
Jana otarła łzy, wstała i zaczęła sprzątać ze stołu. Wyrzuciła zaproszenia do kosza, wylała herbatę, umyła naczynia. Potem wzięła telefon i napisała na grupie z przyjaciółkami: „Dziewczyny, ślub odwołany. Opowiem wam wszystko, kiedy się spotkamy”.
Telefon natychmiast eksplodował wiadomościami i połączeniami, ale Jana wyciszyła go i położyła na nocnym stoliku. W tamtej chwili pragnęła ciszy. Chciała zostać sama, żeby uporządkować w głowie wszystko, co się wydarzyło.
Kilka dni później Jana dostała wiadomość od Jegora. Pisał, że za nią tęskni, że ją kocha, że jego matka się myliła, ale on jest gotów walczyć z nią o Janę. Jana usunęła wiadomość bez odpowiedzi. Potem przyszła kolejna. I jeszcze jedna. Zablokowała jego numer.
Maria Pietrowna spróbowała zadzwonić około dwóch tygodni później. Mówiła, że Jegor się niszczy, że Jana powinna mu wybaczyć, że wszystkie rodziny się kłócą, a potem godzą. Jana wysłuchała jej spokojnie i rozłączyła się. Maria Pietrowna już więcej nie zadzwoniła.
Przyjaciółki Jany wspierały ją, jak tylko mogły. Przychodziły z ciastami i winem, urządzały u niej babskie wieczory w mieszkaniu. Swietka, ta sama przyjaciółka, u której Jana poznała Jegora na urodzinach, przeprosiła ją zawstydzona:
— Przepraszam, że cię poznałam z tym typem… Nie wiedziałam, że on taki jest!
— Nic się nie stało — uśmiechnęła się Jana. — Lepiej dowiedzieć się teraz niż po ślubie.
— Dobrze zrobiłaś, że go wyrzuciłaś — powiedziała inna przyjaciółka, Wika. — Ja chyba nigdy nie miałabym takiej odwagi.
— Miałabyś — odpowiedziała Jana. — Kiedy rozumiesz, że ktoś cię wykorzystuje, siła przychodzi sama.
Jesień minęła szybko. Jana postanowiła trochę odświeżyć mieszkanie — nie dla kogoś, ale dla siebie. Wytapetowała na nowo korytarz i zmieniła zasłony w sypialni. Stare meble babci zostawiła — były zbyt cenną pamiątką.
Pewnego listopadowego dnia, kiedy wracała z zakupów, Jana spotkała Jegora przy wejściu do bloku. Wyglądał na zmęczonego i wyczerpanego.
— Cześć — powiedział niepewnie.
— Cześć — odpowiedziała Jana i próbowała go minąć.
— Poczekaj — Jegor zagrodził jej drogę. — Porozmawiajmy. Proszę.
— O czym mamy rozmawiać, Jegor?
— Tęsknię za tobą. Naprawdę. Zrozumiałem, że się myliłem. Pokłóciłem się z matką przez ciebie. Powiedziałem jej, że nie miała racji.
— To dobrze dla ciebie — skinęła głową Jana. — Bardzo się cieszę.
— Jano, zacznijmy od nowa. Zmieniłem się. Naprawdę.
Jana spojrzała na niego spokojnie i stanowczo.
— Jegor, ty się nie zmieniłeś. Po prostu zrozumiałeś, że straciłeś mieszkanie. Gdybyś naprawdę mnie kochał, obroniłbyś mnie przed swoją rodziną tamtego dnia, w salonie. Ale milczałeś. To mówi wszystko.
— Jano…
— Żegnaj, Jegor. Życzę ci szczęścia.
Przeszła obok niego i weszła do budynku. Wjechała na swoje piętro i otworzyła drzwi mieszkania. Zdejmując buty, Jana poszła do kuchni, postawiła torby z zakupami na stole i nastawiła wodę. Za oknem padał śnieg — pierwszy w tym roku.
Telefon zawibrował — wiadomość od Swietki: „Janka, idziemy jutro do kina? Wszedł nowy film, wszyscy mówią, że świetny”.
Jana uśmiechnęła się i odpisała: „Idziemy. O której?”
Życie toczyło się dalej. Bez Jegora, bez jego rodziny, bez kłamstw i zdrady. Jana niczego nie żałowała. Uratowała siebie i swoje mieszkanie. A to wystarczyło, by iść dalej.