Lena właśnie podliczała miesięczne wydatki, kiedy rozległ się dzwonek do drzwi, a zaraz potem znajomy głos. Serce podskoczyło jej w piersi — znowu Marina. I to w poniedziałkowy poranek. Jakby zawsze potrafiła wyczuć, kiedy mąż Leny jest w domu, a kiedy w pracy.
— Andriej, gdzie jesteś? — zawołała Marina z przedpokoju, właściwie nawet się nie witając. — Muszę z tobą porozmawiać.
Andriej wyszedł z kuchni z filiżanką kawy w dłoni i uśmiechnął się do siostry.
— Cześć, Marina. Jak się masz? Jak Artiom?
— Wszystko dobrze. — Marina zdjęła płaszcz i niedbale rzuciła go na krzesło. — Słuchaj, muszę z tobą porozmawiać. Poważnie.
Lena zacisnęła zęby, przywitała się i wróciła do swoich papierów. Odkąd trzy miesiące wcześniej Marina wróciła do miasta, takie „poważne rozmowy” stały się rutyną. Najpierw poprosiła o dwadzieścia tysięcy na kaucję za wynajem. Potem o kolejne dziesięć tysięcy na pierwsze wydatki. Andriej bez wahania wyciągał portfel, podczas gdy Lena milczała, zaciskając zęby.
— Andriej — powiedziała Marina, siadając naprzeciwko brata i splatając dłonie na stole. — Znowu potrzebuję twojej pomocy.
— Co się stało? — zapytał, marszcząc brwi. — Problemy w pracy?
— Nie, w pracy wszystko dobrze. Dziękuję, że znalazłeś mi stanowisko w swojej firmie. — Marina zerknęła na Lenę. — Chodzi o coś innego. Artiom potrzebuje odpoczynku. Bardzo źle znosi rozwód i przeprowadzkę. Jego psycholog mówi, że koniecznie musi zmienić otoczenie.
Lena uniosła brew. Psycholog. Oczywiście. Marina zawsze miała pod ręką opinię jakiegoś eksperta.
— A co sugeruje psycholog? — zapytał ostrożnie Andriej.
— Morze. Co najmniej dwa tygodnie. Turcja albo Grecja. — Marina wyjęła telefon i pokazała mu stronę biura podróży. — Już wszystko policzyłam. Dwieście tysięcy za nas dwoje. Loty, hotel i wyżywienie w cenie.
Lena poczuła, jak robi jej się gorąco na twarzy. Dwieście tysięcy. Rok wcześniej ona i Andriej wydali sto pięćdziesiąt tysięcy na własne wakacje, a i tak musieli potem oszczędzać na wszystkim.
— Marina — powiedział Andriej, odstawiając filiżankę i pocierając czoło — to duża suma. Teraz w firmie jest ciężko. Kredyty, podatki…
— Andriej — głos Mariny stał się twardszy — nie proszę cię o prezent. Oddam ci pieniądze. Jak tylko stanę na nogi, zwrócę wszystko, z odsetkami.
— A kiedy dokładnie zamierzasz stanąć na nogi? — Lena nie zdołała się powstrzymać. — Masz trzydzieści pięć lat. Masz wykształcenie, dwie ręce i dwie nogi. Jak długo jeszcze zamierzasz żyć na koszt innych?
Marina powoli odwróciła się w jej stronę.
— Przepraszam, ale co to ma wspólnego z tobą? Rozmawiam z moim bratem.
— Ma ze mną bardzo wiele wspólnego, bo chodzi o pieniądze naszej rodziny. Moje i Andrieja.
— Lena, proszę — próbował przerwać jej mąż.
— Nie, Andriej. — Lena wstała i zebrała papiery. — Niech twoja siostra wyjaśni, dlaczego jej syn jest ważniejszy od naszej przyszłości. Chcieliśmy w tym roku wyremontować pokój. Oszczędzaliśmy na to. I co teraz? Mamy wydać wszystko na wakacje Artioma?
Marina pobladła.
— Jak śmiesz? Mówimy o dziecku! O dziecku po traumatycznych przejściach!
— O rozpieszczonym nastolatku, którego matka nauczyła, że może żądać wszystkiego, czego chce — odparła Lena.
— Wystarczy! — Andriej stanął między nimi. — Lena, posuwasz się za daleko. Marina, uspokój się.
Ale jego siostra już nie słuchała. Jej oczy błyszczały od łez — łez złości, nie smutku.
— Rozumiem — powiedziała, powoli kiwając głową. — Widzę, kto tutaj rządzi. Dobrze.
Marina wyprostowała się i spojrzała bratu prosto w oczy.
— Powiem to jasno. Albo zapłacisz za wakacje swojego siostrzeńca, albo zamieszkamy u ciebie.
W pokoju zapadła cisza. Andriej otworzył usta, ale nic nie powiedział.
— Co? — wyszeptała Lena.
— Słyszałaś mnie. — Marina sięgnęła po kurtkę. — Moja umowa najmu niedługo się kończy. Albo pomożesz nam wyjechać, a potem spokojnie poszukamy innego mieszkania, albo wprowadzimy się do ciebie. Z prawnego punktu widzenia mam do tego pełne prawo. Andriej jest moim bratem, a to mieszkanie zostało kupione podczas małżeństwa, więc należy do naszej rodziny.
— Marina, co ty wygadujesz? — wyjąkał Andriej.
— Albo zapłacisz za wakacje swojego siostrzeńca, albo przyjdziemy mieszkać do ciebie — powtórzyła bezczelna siostra. — Wybieraj.
Lena osunęła się na krzesło. Obraz przed oczami jej się zamazał. Mieszkać z Mariną i Artiomem w jednym mieszkaniu? W ich przytulnym dwupokojowym mieszkaniu, gdzie każdy kąt urządzili z miłością? Codziennie słuchać tych skarg, awantur i żądań?
— Dobrze — powiedział cicho Andriej. — Dobrze, dam ci pieniądze na wyjazd.
Twarz Mariny rozjaśnił szeroki uśmiech.
— Andriusza, dziękuję! Wiedziałam, że zrozumiesz. Artiom będzie taki szczęśliwy!
— Jest tylko jedna rzecz… — Andriej zwilżył usta. — Nie mam gotówki. Zapłacę kartą, dobrze?
— Oczywiście! — Marina wyjęła telefon. — Zróbmy to od razu, zanim znikną oferty last minute.
Andriej w milczeniu wyjął z portfela kartę kredytową. Lena patrzyła na niego, jakby przestała go poznawać. Gdzie był jej mąż? Człowiek, z którym planowała remont, marzyła o dzieciach, oszczędzała na własny dom? Ten obcy człowiek gorączkowo wpisywał numer karty, potulnie ulegając kaprysom swojej siostry.
— Świetnie! — Marina zamknęła stronę na telefonie. — Płatność zrobiona. Wyjeżdżamy w sobotę.
Pocałowała brata w policzek.
— Jesteś najlepszy! Artiom będzie zachwycony.
Po jej wyjściu mąż i żona siedzieli w milczeniu. Andriej patrzył w podłogę, Lena wpatrywała się w ścianę.
— Dwieście tysięcy — powiedziała w końcu. — Dwieście tysięcy rubli.
— Lena…
— Nic nie mów. — Lena wstała i podeszła do okna. — Zdajesz sobie sprawę, że ona będzie dalej prosić? Za każdym razem o coraz więcej? A jeśli odmówisz, przyjdzie mieszkać z nami? Z nastolatkiem, który puszcza muzykę na cały regulator i pyskuje?
— To moja siostra.
— A ja kim jestem? — Lena odwróciła się. — Obcą? Jakąś przypadkową kobietą, która mieszka w twoim mieszkaniu?
— Oczywiście, że nie…
— To dlaczego moje zdanie się nie liczy? Dlaczego ze mną o tym nie porozmawiałeś?
Andriej podniósł głowę.
— A co miałem zrobić? Sama słyszałaś — oni zamieszkają z nami!
— I co z tego? — Lena podeszła bliżej. — Niech przyjdą na tydzień. Na miesiąc. Zrozumie, że jest niewygodnie, zacznie szukać lepszej pracy albo tańszego mieszkania. Ale teraz już wie, że może szantażować cię emocjonalnie i wyciągać od ciebie pieniądze, kiedy tylko zechce.
— Nie rozumiesz. Artiom jest moim siostrzeńcem. Cierpi przez rozwód rodziców…
— A my nie cierpimy? — głos Leny się załamał. — My nie jesteśmy zmęczeni? My też nie chcemy wakacji? Nie marzymy o dzieciach i własnym domu?
Andriej nie odpowiedział.
Następnego dnia Lena zadzwoniła do banku.
— Dzień dobry — powiedziała do telefonu. — Chciałabym anulować transakcję na karcie kredytowej. Wczoraj pobrano dużą kwotę bez mojej zgody.
— Chwileczkę — odpowiedział konsultant. — Sprawdzam… Tak, widzę transakcję na dwieście tysięcy rubli, która nadal jest w trakcie realizacji. Potwierdza pani anulowanie?
— Potwierdzam.
Tego wieczoru Andriej wrócił do domu z ponurą miną.
— Marina dzwoniła — powiedział, nawet nie witając się z Leną. — Płatność za wycieczkę nie przeszła.
— Wyobraź sobie.
— Lena, co ty zrobiłaś? Oni już zarezerwowali bilety!
— To mogą je zwrócić. Albo zapłacić za wyjazd sami.
— Nie mają pieniędzy!
— W takim razie nie powinni jechać. — Lena nawet nie podniosła wzroku znad kolacji. — Mnóstwo ludzi nie może sobie pozwolić na wakacje w kurorcie. A jednak jakoś żyją.
— Lena…
— Andriej — powiedziała, odwracając się do niego — jestem twoją żoną. Jesteśmy rodziną. Albo to coś znaczy, albo nie znaczy nic. Nie ma trzeciej możliwości.
Zadzwonił telefon. Marina.
Andriej niechętnie odebrał.
— Halo?
Lena słyszała tylko urywki rozmowy, ale było oczywiste, że jego siostra jest wściekła. Mówiła histerycznym tonem, wyrzucając z siebie słowa jedno za drugim.
— Marina, uspokój się… — mamrotał Andriej. — Tak, rozumiem… Nie, to nie było celowe…
Rozmowa trwała pół godziny. Lena słuchała, jak jej mąż przeprasza, próbuje się tłumaczyć, szuka kompromisu i jakiegoś rozwiązania pośredniego. Z każdą kolejną minutą jedno stawało się coraz bardziej oczywiste: była żoną mężczyzny, który nie potrafił powiedzieć „nie”. Mężczyzny gotowego oddać ostatni grosz tylko po to, żeby uniknąć krytyki.
— Już się do mnie nie odzywa — oznajmił Andriej po zakończeniu rozmowy.
— Dobrze.
— Lena! To moja siostra!
— I co z tego? — Lena postawiła przed nim talerz. — Co się właściwie zmieniło? Nadal pracuje w twojej firmie. Nadal żyje za pieniądze, które jej dałeś. Jedyna różnica jest taka, że nie będzie już domagała się wakacji w nadmorskim kurorcie.
— Nie rozumiesz… Jej sytuacja jest skomplikowana…
— Każdy ma skomplikowaną sytuację — powiedziała Lena ze zmęczeniem. — Twoi rodzice mieli trudną sytuację, kiedy cię wychowywali. Moi też. My również mamy trudną sytuację — oszczędzamy na przyszłość, planujemy dzieci, marzymy o większym mieszkaniu. A mimo to wszyscy jakoś sobie radzą. Tylko twoja siostra uważa, że ma prawo żądać wszystkiego, czego chce?
Przez trzy dni prawie ze sobą nie rozmawiali. Andriej z każdym dniem stawał się coraz bardziej ponury. Jego siostra ignorowała jego telefony, a w pracy była wobec niego chłodna i zdystansowana. Lena widziała, jak bardzo go to boli, ale nie zamierzała ustępować.
W czwartek nie mogła już tego znieść.
— Wiesz co? — powiedziała, wchodząc do pokoju z gotowymi walizkami. — Idź do swojej siostry. Porozmawiaj z nią. Pogódźcie się.
— Lena, co ty robisz?
— Pakuję się. Jadę na wakacje. — Zamknęła walizkę. — Do Turcji. Na dwa tygodnie. Za pieniądze, które miały pójść na wakacje Artioma.
— Mówisz poważnie?
— Jak najbardziej. — Lena wyciągnęła wydrukowany bilet. — Mój samolot odlatuje jutro rano o siódmej.
Andriej patrzył na nią zagubiony.
— A ja?
— To zależy od ciebie — powiedziała Lena. — Z kim chcesz żyć? Ze mną czy ze swoją siostrą? Ale dobrze zrozum jedno: jeśli wybierzesz siostrę, mnie już tu nie będzie.
— Lena, nie stawiaj mi ultimatum…
— To nie jest ultimatum — odpowiedziała spokojnie. — To tylko stwierdzenie faktu. Mam dość bycia piątym kołem u wozu we własnej rodzinie.
Następnego ranka, szykując się do wyjazdu na lotnisko, Lena rozejrzała się po mieszkaniu. Ich mieszkaniu. Domu, który wspólnie urządzili i w którym planowali szczęśliwie żyć przez długie lata. Andriej spał, obejmując poduszkę. Rozmawiali całą noc, ale nie zdołali dojść do porozumienia.
Na komodzie leżała kartka:
„Jeśli chcesz uratować naszą rodzinę, zastanów się, kto jest dla ciebie najważniejszy. Jeśli twoja siostra znaczy więcej niż żona — powodzenia. Lena.”
W samolocie wreszcie się rozluźniła.
Dwa tygodnie bez rodzinnych awantur, bez żądań Mariny, bez Andrieja rozdartego między dwiema kobietami. Dwa tygodnie, żeby zdecydować, czy w ogóle warto wracać.
Jej telefon zawibrował.
Wiadomość od męża:
„Lena, wybacz mi. Teraz rozumiem. Czekam na ciebie w domu. Kocham cię.”
Wyłączyła telefon i spojrzała przez okno samolotu.
Przed nią rozciągało się morze — bezkresne, wolne, obojętne na ludzkie namiętności.
Być może po jej powrocie wszystko się zmieni.
A być może nie.
Ale w tej chwili liczyło się tylko jedno:
Nauczyła się mówić „nie”.
I już samo to było zwycięstwem.